Ο Άγιος Βασίλειος, γεννήθηκε το 330 μ.Χ. στη Νεοκαισάρεια του Πόντου και παρέδωσε το πνεύμα του στο Θεό την 1η Ιανουαρίου του 379 μ.Χ. σε ηλικία 49 ετών.
Ο Άγιος Βασίλειος, βοηθούσε πάντοτε τους αδικημένους και κουρασμένους, τους πεινασμένους και τους αρρώστους, ανεξάρτητα από το γένος, τη φυλή και το θρήσκευμα. Έτσι ίδρυσε ένα πρότυπο και για τις μέρες μας κοινωνικό και φιλανθρωπικό σύστημα, τη «Βασιλειάδα». Ένα συγκρότημα που περιελάμβανε νοσοκομείο, ορφανοτροφείο, γηροκομείο και ξενώνα για τη φροντίδα και ιατρική περίθαλψη των φτωχών, αρρώστων και ξένων.
Ο Μ. Βασίλειος, εκτός των άλλων έργων του,
έγραψε και εκτενή και κατανυκτική Θεία Λειτουργία
που τελείται 10 φορές το χρόνο:
την 1η Ιανουαρίου (όπου γιορτάζεται και η μνήμη του), τις πρώτες πέντε Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής, τις παραμονές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων, την Μ. Πέμπτη και το Μ. Σάββατο.
Απολυτίκιο. Ήχος α'.
Εις πάσαν την γήν εξήλθεν ο φθόγγος σου,
ως δεξαμένην τον λόγον σου
δι' ου θεοπρεπώς εδογμάτισας,
την φύσιν των όντων ετράνωσας,
τα των ανθρώπων ήθη κατεκόσμησας,
Βασίλειον ιεράτευμα, Πάτερ όσιε,
Χριστόν τον Θεόν ικέτευε,
δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.
Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά, πρώτη του Γεναρίου. Αύριο ξημερώνεται τ΄Αγίου Βασιλείου. Άγιος Βασίλης έρχεται, από την Καισαρεία. Βαστάει εικόνα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι.
Το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί μιλούσε! -Βασίλη πόθεν έρχεσαι και πόθε κατεβαίνεις; -Από τη μάνα μ΄ έρχομαι και στο σχολειό πηγαίνω, να μάθω τ΄άγια γράμματα και τ΄άγιο Ευαγγέλιο!
Σ΄ αυτήν την πόρτα που ΄ρθαμε, πέτρα να μη ραγίσει, κι ο νοικοκύρης του σπιτιού,χρόνια πολλά να ζήσει! Να ζήσει χρόνους εκατό και να τους απεράσει, και στων παιδιών του τις χαρές κουφέτα να μοιράσει!
Κυρά χρυσή , κυρ΄ αργυρή , κυρά μαλαματένια, που σε χτενίζουν άγγελοι με τα χρυσά τους χτένια, άνοιξε το πουγκάκι σου το μαργαριταρένιο, και δώσε μ΄ ένα τάλληρο, ας είναι κι ασημένιο!
Και τώρα καληνύχτα σας, καλό ξημέρωμά σας, κι ο Άγιος Βασίλειος να ΄ναί βοήθειά σας!
Θά 'θελα να σε ζωγραφίσω μέσα σε μια ορθόδοξη εκκλησία. Να σε τοποθετήσω απέναντι απ' την εικόνα της Γέννησης του Θεανθρώπου. Διψώ να σου δώσω ένα πρόσωπο, για να ξορκίσω τον εφησυχασμό μου. Θέλω να σε βγάλω από το μακρινό παρελθόν και να σε ξέρω ξανά, ενοχλητικά μέσα στο παρόν μου. Ξέρεις, όσο κουραστικός κι αν είναι ο χρόνος σε μας τους ανθρώπους με την ασταμάτητη ροή του, τόσο μπορεί να γίνει φίλος και σύμμαχος. Το τέλειο άλλοθι.
Γι’ αυτό πρέπει, Ραχήλ, να ξεφύγεις από τον «καιρό εκείνο». Πρέπει να πάψεις να κλαις μέσα από εικόνες, ένα πρόσωπο, πού δε μας θυμίζει τό «τώρα». Πρέπει να σε δούμε με το πρόσωπο, που αναγνωρίζουμε στα δελτία ειδήσεων, πρέπει να θυμηθούμε πως υπάρχεις και σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε. Πώς τα παιδιά σου πεθαίνουν κάθε μέρα. Όχι μια φορά το καθένα, αλλά χιλιάδες, ατέλειωτες φορές.
Πεθαίνουν, καθώς δουλεύουν στις χωματερές των σκουπιδιών μας για να μαζέψουν τον επιούσιο άρτο, λίγο γυαλί ή μέταλλο ανάμεσα στα σκουπίδια. Πεθαίνουν μέσα στις αναθυμιάσεις των μικρών που αναπνέουν. Πεθαίνουν κάθε φορά που χώνονται κάτω από μια σακούλα ή ένα χαρτόνι για να περάσουν άλλη μια νύχτα. Πεθαίνουν κάθε φορά που γίνονται θύματα της πιο βάρβαρης κακοποίησης από τους χορτασμένους Ευρωπαίους και Αμερικανούς «πολιτισμένους». Πεθαίνουν κάθε φορά, που κι η μεταπτωτική φύση τους γκρεμίζει ή τους πλημμυρίζει το σπίτι, εκείνο το καλύβι που κατόρθωνε να σκεπάζει την ύπαρξή τους. Σε βλέπω να κλαις, Ραχήλ, κι είναι — το ξέρω — πολύ περισσότερα από 14.000 τα παιδιά σου. Πώς να αντέξεις κι εσύ; Απόκαμες στο κλάμα σου. Δεν αντέχεις άλλη φτώχεια, πείνα, ορφάνια, εκμετάλλευση για τα παιδιά σου. Ακούς πώς εμείς γιορτάζουμε τούτες τις μέρες. Μα εσύ δε γιόρτασες ποτέ. Δεν στέγνωσε το μάτι σου. Δεν ειρήνεψε το πρόσωπό σου. Δεν ήρθε για σένα ούτε η ειρήνη ούτε η ευδοκία.
Ραχήλ, σε θυμάμαι, δεν ξέρω αν αυτό σου λέει κάτι, εκεί στον πόνο σου.
60 περίπου νέοι όλων των ηλικιών έδωσαν και φέτος το παρών ανήμερα των Χριστουγέννων στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο "ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΒΟΗΘΕΙΑ" στο Ρίο. Συμμετείχαν σε μια εκδήλωση που γίνεται εδώ και 20 χρόνια τραγουδώντας τα κάλαντα και χριστουγεννιάτικους ύμνους στους ανθρώπους που νοσηλεύονται αυτές τις άγιες μέρες στο νοσοκομείο καθώς και τους συνοδούς συγγενείς τους. Επιπλεόν και στο νοσηλευτικό προσωπικό του ιδρύματος που εργαζόταν την ημέρα των Χριστουγέννων.
"Μας γλυκάνατε την ψυχή μας", "μας γεμίσατε χαρά", "μας δώσατε το μήνυμα αλλά και ελπίδα" ήταν μερικές από τις ευχάριστες αντιδράσεις των ανθρώπων που συναντήσαμε εκεί.
Της ομάδας μας προπορευόταν ο Αρχ. π. Χαρίτων Αθανασόπουλος, υπεύθυνος της ομάδας ιερέων που διακονούν στο νοσηλευτικό ίδρυμα, κρατώντας την εικόνα της Γεννήσεως. Πήγαινε πάνω από κάθε κρεβάτι σκορπίζοντας την ευλογία του Θεού και ευχόμενος σε κάθε έναν ξεχωριστά.
Όταν ήμουν μικρό παιδί, κάθε χρόνο τέτοιες μέρες χάραζα με τα παιδιάστικά μου γράμματα τις μικρές μου επιθυμίες στο χαρτί: κούκλες, ποδήλατα, οργανάκια... Ήταν το γράμμα μου στον Άγιο Βασίλη. Όλη μου η λαχτάρα ξεκινούσε κάπως έτσι: «Άγιε μου Βασίλη, θέλω φέτος...». Τώρα στα 15 μου χρόνια, αν μου δινόταν πραγματικά η ευκαιρία να πω αυτά που θέλω στον Άγιο του Θεού, θα του ζητούσα κάτι παραπάνω από τα υλικά και θα του έγραφα κάπως έτσι:
Άγιε Βασίλη, Για να πω την αλήθεια, πιστεύω ότι εμείς οι άνθρωποι σου ζητάμε αυτό που μας λείπει απ' τη ζωή. Εμένα δεν μου λείπουν κάποια σύγρονα τεχνολογικά επιτεύγματα ή κάποια ρούχα ή παπούτσια ή πράματα για να περνάω την ώρα μου.
Αυτό που πραγματικά λείπει από μένα κι απ' τον κόσμο είναι η αγάπη.Η αγάπη που λίγοι δίνουν, και λίγοι ξέρουν πώς να τη μοιράζονται. Μιλώ για μια αγάπη ανιδιοτελή, αγνή. Ίσως, τελικά, αυτή να είναι η βαθιά κρυμμένη κινητήρια δύναμη του κόσμου.
Συγκρίνω το τωρινό με τα παλιά μου γράμματα σε σένα, τα διαβάζω και σκέφτομαι πόσο άλλαξε ο τρόπος γραφής μου, ο τρόπος σκέψης μου... Ίσως γιατί άλλαξαν οι προσδοκίες μου από αυτόν εδώ τον κόσμο... Ίσως γιατί άλλαξε ο ίδιος ο κόσμος. Μερικές φορές εύχομαι να μην είχα καταλάβει ποτέ πώς είναι στ' αλήθεια αυτός ο κόσμος. Από τη στιγμή που το κατάλαβα είναι σαν να έχασα κάτι από μέσα μου, σαν να άνοιξε μια τρύπα στην καρδιά μου και έχασα το άρωμα της παιδικής μου αθωότητας... Όχι, όχι, δεν το απαιτώ εγωιστικά, δεν ξέρω καν αν είμαι άξια να το δω... είμαι όμως σίγουρη ότι κάπου στη γη υπάρχει κρυμμένη αυτή η αγάπη που αποζητώ. Γι’ αυτό, Άγιε Βασίλη, απλώς βοήθησε με να τη δω, να την κατανοήσω, να μην την αφήσω να φύγει... Τέλος σου ζητώ και μια τελευταία χάρη: Όπως μπορεί κάποτε εγώ να δω αυτήν την αγάπη, έτσι βοήθησε και τους άλλους ανθρώπους να τη δουν. Ίσως τότε ο κόσμος μας να γίνει καλύτερος... Σ' ευχαριστώ, που πάντα δέχεσαι το γράμμα μου.
Μαρία
Το παραπάνω γράμμα που έγραψε η Μαρία, ανταποκρίνεται στις προσδοκίες κάθε έφηβου. Μακάρι να γίνει πραγματικότητα με τις θερμές προσευχές του Μεγάλου Αγίου Βασιλείου, που ιδιαιτέρως ακούει και αγαπά τους μαθητές.
Μια φορά και κάθε καιρό είναι ο Θεός. Από κάποτε είναι και οι
άνθρωποι. Οι αναφορές όμως που έρχονται από τη γη για την κατάσταση των
ανθρώπων όλο και χειροτερεύουν. Το ανθρώπινο γένος πάει από το κακό στο
χειρότερο, παρ' όλες τις προσπάθειες του Θεού με τους διάφορους αντιπροσώπους
που από καιρό σε καιρό στέλνει για να τους συνεφέρει.
Μπροστά
στην έκρυθμη αυτή κατάσταση η Αγία Τριάδα συνεδριάζει. Αποφασίζει ν' ακούσει
και τις απόψεις των ανθρώπων πάνω στο θέμα και να συζητήσει προτάσεις τους για
την αντιμετώπιση του αδιεξόδου.
Σε
λίγες μέρες φθάνει ως εκπρόσωπος της ανθρωπότητας μια διακεκριμένη
προσωπικότητα, ένας σοφός Σύμβουλος του Αυτοκράτορα που διατηρούσε μεγάλο κύρος
ανάμεσα στους ανθρώπους. Κολακευμένος από την προτίμηση δεν άργησε να πάρει
θάρρος και να διατυπώσει τις απόψεις του για τη λύση του προβλήματος.
-Προτείνω
να ληφθούν δραστικά μέτρα.
-Σαν
ποια;
-Να
σταλούν άγγελοι με πύρινες ρομφαίες για να συνετίσουν τους ανθρώπους.
-Μα
τότε πού πάει η ελευθερία τους;
-Μπροστά
στο καλό που θα γίνει, δε βλάφτει να τη στερηθούν προσωρινά.
-Μα
καλό δίχως ελευθερία μπορεί να είναι καλό;
Ο
σεβαστός Σύμβουλος πέφτει σε κάποια αμηχανία. Κι αναδιπλώνεται, θέλει να φανεί
αρεστός και προτείνει αυτό που υποπτεύεται ότι θ' αρέσει στο Θεό.
-Να
σταλούν εκπρόσωποί σας για να τους συμβουλέψουν.
-Μα
το μέτρο αυτό δοκιμάστηκε επανειλημμένα και απέτυχε.
Ο
σεβαστός Σύμβουλος μπερδεύεται πάλι. Ωστόσο μια νέα ιδέα φωτίζει το μυαλό του.
-Να
χορηγήσετε γενική αμνηστεία. Να βγείτε στον εξώστη του Ουρανού και ν'
ανακοινώσετε στους ανθρώπους ότι τους συγχωρείτε για την προσβολή που σας
έκαναν και διαγράφετε τις αμαρτίες τους!
-Δεν
μπορώ να το κάνω γιατί δεν αισθάνομαι θιγμένος από τα έργα τους. Αλλά κι αν
έδινα γενική αμνηστεία, όπως προτείνεις, θα τους ωφελούσε; Πιστεύω πως όχι. Το
πρόβλημα δεν είναι ν' αποκαταστήσω τη σχέση μου με τους ανθρώπους. Ποτέ,
άλλωστε, αυτή δε χάλασε.
Αλλά ν' αποκαταστήσουν οι ίδιοι τη σχέση τους με τον
εαυτό τους. Στην περίπτωση, όμως, αυτή δεν έχουν τόσο αξία τα γενικά μέτρα που
έρχονται απ' έξω, όσο η αλλαγή των ανθρώπων που γίνεται μέσα τους, η σωστή
επανατοποθέτηση του καθενός απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό.
Ο
Σύμβουλος τα 'χασε πλέον οριστικά. Και τότε σκέφτηκε να εφαρμόσει την παλιά,
δοκιμασμένη τακτική του, που χρησιμοποιούσε σε δύσκολες στιγμές.
-Εσείς
τι λέτε; Ρώτησε με προσποιητή αφέλεια.
-Λέω
να στείλω το Γυιό μου στη γη.
-Απαράδεκτο!
του ξέφυγε η λέξη αυθόρμητα. Ταυτόχρονα όμως ένιωσε ότι φέρθηκε με απρέπεια.
Σπεύδει να διορθώσει το πράγμα.
-Ίσως,
ήταν κάπως βιαστική η κρίση μου. Μάλλον δεν έχω αντίρρηση. Αλλά θα πρέπει να
παρουσιαστεί με την ανάλογη εμφάνιση που επιβάλλει η θέση του.
-Δηλαδή,
ποια;
-Ε,
να! Να περιβληθεί, ας πούμε, μ' ένα αστρικό σώμα και να συνοδεύεται από μια
στρατιά αγγέλων.
-Δε
θα εκβιάσει, όμως, έτσι τις ανθρώπινες συνειδήσεις;
Πάλι
τα ίδια, σκέφθηκε ο Σύμβουλος με κάποιο εκνευρισμό. Έτσι ξαναγύρισε στη γνωστή
του τακτική.
-Εσείς
πώς βλέπετε αυτή την αποστολή;
-Σκέφτομαι
να γίνει άνθρωπος!
Αστροπελέκι!
-Τι
είπατε; Άνθρωπος; Μα αυτό είναι εντελώς ασυμβίβαστο με την αξία του. Δεν
κρατήθηκε. Είναι αναξιοπρεπές. Και πάλι δεν κρατήθηκε. Πώς το σκεφτήκατε αυτό;
-Λέγοντας
να γίνει άνθρωπος, δεν εννοώ να εμφανιστεί ως άνθρωπος, αλλά να υπάρξει
άνθρωπος, να γεννηθεί από μια θνητή γυναίκα.
Μήπως
με περιπαίζει; Σκέφτηκε φανερά ενοχλημένος ο καλός μας Σύμβουλος. Μήπως το
κάνει για να ελέγξει τη νοημοσύνη μου;
-Δεν
μπορώ να παρακολουθήσω τη σκέψη σας, είπε με θιγμένη αξιοπρέπεια. Εννοείτε να
περάσει από τη διαδικασία της ενδομήτριας ζωής, της γέννας, από την ασήμαντη
βρεφική ηλικία από. Σταμάτησε από φρίκη. Τον συνέφερε κάπως η σκέψη πως ο Θεός
πιθανόν να τον κοροϊδεύει. Τον κοιτάζει εξεταστικά με μια ματιά γεμάτη σημασία.
Θα 'θελε τουλάχιστον να μην πέσει η υπόληψή του.
Ο
Θεός ένιωσε την κατάσταση του ανθρώπου. Ήταν κι αυτός όπως όλοι οι άλλοι.
Αποκλεισμένος στο δικό του κόσμο. Ένας υπηρέτης που φρόντιζε μόνο «τα του
Καίσαρος». Ωστόσο συνέχισε να του ξεδιπλώνει τη σκέψη του.
-Νομίζω
ότι σωστά με καταλάβατε. Λέω γεννηθεί από μια θνητή γυναίκα και μάλιστα να μη
γεννηθεί στην Πρωτεύουσα, ούτε στα Ανάκτορα, αλλά σε μια ασήμαντη πόλη, στη
Βηθλεέμ, ας πούμε, μέσα σ' ένα σταύλο!
Το
πράγμα είχε παραγίνει για το Σύμβουλο. Ένιωσε ότι τον περιπαίζουν. Αν
προσπαθούσε τουλάχιστο να περισώσει το κύρος του!... Πήρε το πιο σοβαρό του
ύφος και είπε:
-Επιθυμώ
εξ ονόματος μου εξ ονόματος όλων των ανθρώπων να δηλώσω ότι διαφωνώ με την
πρότασή σας. Παρακαλώ να γραφτεί στα πρακτικά.
Με
τη δήλωση αυτή η σύσκεψη έληξε. Ο Θεός σηκώθηκε, τον ξεπροβόδισε μέχρι την
πόρτα και τον χαιρέτησε, ευχαριστώντας τον για τη συνεργασία του. Ο Σύμβουλος
έφυγε πολύ συγχυσμένος κι αναστατωμένος. Σε όλη τη διαδρομή του γυρισμού μια
απορία τριβέλιζε το μυαλό του. Πώς μπόρεσε ο Θεός να σκεφτεί όλ' αυτά, έστω και
γι' αστείο;
Ηλίας Βουλγαράκης
Από το βιβλίο «Χριστούγεννα»
Εκδόσεις Ακρίτας
21/12/09
Χριστούγεννα! Ο ερχομός του Θεού στη γη για ν' αναζητήσει το πλάσμα Του, να του θυμίσει τον υπέροχο προορισμό του.
Χριστούγεννα! Η δική μας αληθινή αναζήτηση για Εκείνον, που έπλασε όλα τ' αστέρια, τα θαυμάσια αυτού του κόσμου και την υπέροχη, αθάνατη δική μας ύπαρξη.
Μ' αυτή τη βεβαιότητα, που μας χαρίζει και σήμερα όλο το σύμπαν, «τ' αστέρι του Θεού», ας πορευθούμε προς το θείο λίκνο. Ν' ακουμπήσουμε εκεί κάθε ελπίδα μας, κάθε όνειρο. Να προσκυνήσουμε στη φάτνη του Χριστού μας, όπως τότε οι Μάγοι, με συγκίνηση, με πίστη, με δοξολογία.
Να αισθανθεί η ψυχή μας αγαλλίαση, να γεμίσει αληθινή χαρά, Χριστουγεννιάτικη!
μέσα στην κρύα φάτνη, άπλωσε τα χέρια Σου και σκόρπισε:
Στη Γη την ευλογία Σου. Στην ανθρωπότητα την ειρήνη Σου. Στους πονεμένους την παρηγοριά Σου. Στους φτωχούς την προστασία Σου. Στους αιχμαλώτους τη λύτρωσή Σου. Στους απελπισμένους την ελπίδα Σου. Στους απίστους την πίστη Σου. Στους διώκτες Σου τη μετάνοια. Στους πιστούς Σου την αγάπη Σου. Στους εκλεκτούς Σου την ταπείνωσή Σου. Σε όλους μας τη θεία μακροθυμία Σου.
Ναι, Κύριε και Θεέ μας, τώρα με τη Γέννησή Σου, κάνε στον καθένα μας αυτήν τη χάρη, για να Σε δοξάζουμε σαν άνθρωποι δικοί Σου. Αμήν.