11/4/26

"Το σκοτάδι δεν ήταν ποτέ το τέλος..."

 


"Σιωπή απλώθηκε πάνω από τον κόσμο, σαν πέπλο βαρύ, τη στιγμή που όλα έμοιαζαν να έχουν τελειώσει. Η γη κράτησε την ανάσα της κι ο άνθρωπος, μικρός και φοβισμένος, στάθηκε μπροστά στο σκοτάδι και το ονόμασε τέλος. Μα το σκοτάδι δεν ήταν ποτέ το τέλος. Κάπου βαθιά, μια σπίθα περίμενε υπομονετικά. Δεν φώναζε δεν απαιτούσε μόνο υπήρχε. Κι όταν όλα σώπασαν -οι φωνές, οι βεβαιότητες, οι θόρυβοι της καθημερινότητας- τότε εκείνη τόλμησε να ανασάνει. Και έγινε φως. Η Ανάσταση δεν ήρθε με θόρυβο. Δεν έσχισε τον ουρανό με κραυγές, ούτε απαίτησε να την πιστέψουν. Ήρθε ήσυχα, σαν το πρώτο φως της αυγής. Σε κάθε καρδιά που λύγισε και δεν έσπασε.

Σε κάθε δάκρυ που δεν έγινε πίκρα, αλλά προσευχή. Σε κάθε ψυχή που, ενώ γνώρισε τον πόνο, αρνήθηκε να πάψει ν΄ αγαπά. Κι έτσι, κάθε χρόνο, την ίδια ιερή νύχτα, ο άνθρωπος ανάβει ένα κερί. 

Όχι για να διώξει το σκοτάδι γύρω του, αλλά για να θυμηθεί το φως που δεν έσβησε ποτέ μέσα του. Γιατί η αληθινή Ανάσταση δεν συμβαίνει τους ουρανούς. Συμβαίνει τη στιγμή που, μέσα στο πιο βαθύ σκοτάδι σου, επιλέγεις ξανά το φως...".


Εφ. ΓΝΩΜΗ 11.4.26

Φώτης Κόντογλου – Η εις Άδου Κάθοδος

 


Ο Φώτης Κόντογλου (1895-1965) ιστόρησε την Εις Άδου Κάθοδο, το βυζαντινό εικονογραφικό τύπο της Αναστάσεως, στην Αγία Λουκία, το παρεκκλήσι της οικογένειας Ζαΐμη, στο Ρίο Πατρών, το οποίο εξ ολοκλήρου αγιογράφησε τη διετία 1934-35. Ο Χριστός τραβά από τις σαρκοφάγους και ανασταίνει τους πρωτοπλάστους, τον Αδάμ και την Εύα, που εικονίζονται δεξιά και αριστερά του Χριστού, βρίσκονται, δηλαδή, μεταξύ τους απέναντι.

Η σκηνή περιλαμβάνει τον Πρόδρομο Ιωάννη και τους Βασιλείς Δαυίδ και Σολομώντα από τη μια πλευρά και τον χορό των Δικαίων από την άλλη. Αυτή η διάταξη αναδεικνύει την ιδιαίτερη συμμετρία της παράστασης. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα πολλά βουνά, που ζωγραφίζονται, υψώνονται και φτάνουν ως την κορυφή της τοιχογραφίας.


Εφ. ΓΝΩΜΗ ΠΑΤΡΩΝ


Προσμένοντας την Ανάσταση


Αγαπητοί φίλοι,

Μετά τις ημέρες των Παθών, της οδύνης και της θλίψης, προσμένουμε το ελπιδοφόρο μήνυμα της Αναστάσεως. Της νίκης δηλαδή της ζωής κατά του θανάτου, της αλήθειας κατά του ψεύδους, τη νίκη της αγάπης κατά του μίσους.

Το μήνυμα της Αναστάσεως κηρύσσει την ελευθερία από κάθε αιτία φόβου. Ιδιαίτερα σήμερα που στον ανειρήνευτο κόσμο μας οι φόβοι αυξάνονται, μπορούμε να απαντήσουμε όλοι μαζί και ο καθένας χωριστά.

Η Ανάσταση του Κυρίου μας να γίνει πηγή φώτισης, δύναμης, ελπίδας και αγάπης. Να σημάνει την ανέλιξη του πνεύματος και των αξιών μας, μέσα από ένα Άγιο, προσωπικό Πάσχα.

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ !

ΓΕΧΑ ΠΑΤΡΩΝ


Εσπερινός της Αγάπης

 


ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΟ ΜΗΝΥΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ – ΠΑΣΧΑ 2026

 


Παιδιά μου εὐλογημένα,

Μέσα στὸ Φῶς τῆς Ἀναστάσεως, ὡς Φωτόμορφα τέκνα τῆς Ἐκκλησίας, ἑορτάζομε τὴν νίκη τῆς Ζωῆς ἐναντίον τοῦ θανάτου. Περάσαμε ἤδη ἀπὸ τὰ πρόσκαιρα στὰ αἰώνια, ἀπὸ τὴν γῆ στὸν οὐρανὸ καὶ πανηγυρίζομε ἀναστάσιμα «σὺν πᾶσι τοῖς Ἁγίοις».

Ἡ οὐράνια χαρὰ καὶ ἡ ἀναστάσιμη εὐφροσύνη ἀντικατέστησαν ἤδη τὸν ζόφο τῶν καρδιῶν καὶ διέλυσαν τὰ νέφη τῆς ἀπελπισίας καὶ τῆς ἀπαισιοδοξίας, τὰ ὁποῖα συσσώρευσε ἡ παντοειδὴς καὶ πολυώνυμος ἁμαρτία. 

Τὸ Πανάγιον τοῦ Κυρίου Αἷμα, ἤδη ἐθεράπευσε τὸ τραῦμα τοῦ Ἀδὰμ καὶ ὁ παμφάγος Ἅδης ἐτυφλώθη, ἐνεπαίχθη, ἐπικράνθη, κατηργήθη. 

Τὰ κλεῖθρα τῶν σκοτεινῶν φυλακῶν ἔσπασαν καὶ ὁ Νέος Ἀδάμ, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, θριαμβευτικῶς κατῆλθε μέχρις Ἅδου ταμείων καὶ τὸν παλαιὸν Ἀδὰμ συνανέστησε παγγενῆ. 

Τώρα πλέον δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς, περὶ τῆς ἀτελευτήτου χαρᾶς καὶ μακαριότητος. 

Ἡ Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου μας ἡ ὁποία πρώτη τόν Ἀναστάντα συνήντησε καὶ ἐχαιρέτησε,ἀναστάσιμα μᾶς ἀσπάζεται. 

Οἱ Μυροφόρες μαζί Της, μᾶς καλοῦν στὸ Ἀναστάσιμο πανηγύρι. 

Οἱ Ἀπόστολοι μᾶς φιλοξενοῦν στὸ Πασχάλιο Δεῖπνο, ὅπου ὁ Πανάγιος πασχάλιος Ἀμνὸς, ὑπέρ ἡμῶν, προσφέρεται. 

Ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος λαμπροχαρμοσύνως πανηγυρίζει καὶ μέσα ἀπὸ τὸν περίφημο κατηχητικό του λόγο, κάνει τὴν φωνή του αἰώνια σάλπιγγα, ποὺ φτάνει μέχρι σήμερα καὶ θά προεκτείνεται ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. 

«Ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; ποῦ σου, ἃδη, τὸ νῖκος; Ἀνέστη Χριστός, καὶ σὺ καταβέβλησαι…». 

Αὐτὸ τὸ οὐράνιο καὶ ἐπίγειο πανηγύρι, γκρεμίζει τὰ τείχη ποὺ χωρίζουν ἀνθρώπους καὶ λαοὺς καὶ ἤδη οἱ υἱοὶ τῆς Ἀναστάσεως, ἐνηγκαλίσθησαν καὶ κατασπάζονται ἀλλήλους, διακτινίζοντες τὸ μήνυμα τῆς συμφιλιώσεως στὰ πέρατα τῆς Οἰκουμένης. 

«Ἀναστάσεως ἡμέρα, καὶ λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει, καὶ ἀλλήλους περιπτυξώμεθα. Εἴπωμενβἀδελφοί, καὶ τοῖς μισοῦσιν ἡμᾶς· Συγχωρήσωμεν πάντα τῇ Ἀναστάσει». 

Αὐτὸς ὁ οὐράνιος καὶ ἐπίγειος ἑορτασμὸς δίδει ἀπάντηση στὸ μεγάλο καὶ βαθὺ ἐρώτημα τῆς βαρυαλγούσης ἀνθρωπότητος. Γιατί ἐνῷ ἀνέτειλε τὸ Φῶς, κάποιοι ζοῦν μέσα στὸ σκοτάδι; Γιατί ἐνῷ ἐκ τοῦ Τάφου ἐπήγασε ἡ χαρὰ, κάποιοι ζοῦν μέσα στὴν θλίψη καὶ στὴν ὀδύνη; Γιατί ἐνῷ ἀνέστη ὁ Ἄρχων τῆς Εἰρήνης, στὴ γῆ μας μαίνονται οἱ πόλεμοι καὶ ρέει ἄφθονο τὸ αἷμα; 

Ἡ ἀπάντηση, εἶναι ἁπλῆ καὶ βαθειά, ἐλεγκτικὴ καὶ ἀφυπνιστική. Διότι ὑπάρχει ἄρνηση τοῦ Φωτός, ἄρνηση τῆς Ἀγάπης, τῆς Χαρᾶς καὶ τῆς Εἰρήνης. Διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτο είδωλον ἐγένετο καὶ ἠθέλησε νὰ βαδίσῃ δρόμους χωρὶς τὸν Θεό. Ὅμως δίχως τὸν Ἀναστάντα Κύριο, τὰ πάντα ἐπιτρέπονται. 

Ἀλλ΄ ἰδοὺ ὁ πύργος τῆς Βαβὲλ κατέπεσε καὶ ὅποια προσπάθεια ἐπανεγέρσεώς του εἰς συντριβὴν τῶν κεφαλῶν, τῶν ἐν ἁμαρτίαις, κατέληξε. 

Το αναστάσιμο μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου: «Το κακό δεν έχει τον τελευταίο λόγο»

 


Αδελφοί μου και παιδιά μου εν Κυρίω αγαπητά,


«Χριστός Ανέστη!

Ζούμε σε καιρούς όπου ο άνθρωπος δοκιμάζεται τόσο από τον φόβο που γεννά η ανασφάλεια του κόσμου όσο και από την αβεβαιότητα της σημερινής εποχής: πόλεμοι, συγκρούσεις, ταραχές και απειλές σκοτεινιάζουν τον ορίζοντα και βαραίνουν την καρδιά πολλών. Η αγωνία για το μέλλον γίνεται συχνά σιωπηλή κραυγή μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη.

Μέσα σε αυτήν την πραγματικότητα, ο άνθρωπος αναζητεί πάλι σημεία προσανατολισμού αναζητεί κάτι σταθερό, κάτι αληθινό, κάτι που να δίδει νόημα και ελπίδα. Και εκεί ακριβώς επανέρχονται τα σύμβολα, όχι ως απλά σχήματα ή ιστορικά κατάλοιπα, αλλά ως ζωντανές μαρτυρίες νοήματος και ζωής.

Το σύμβολο δεν είναι ποτέ κλειστό στον εαυτό του, πάντοτε δείχνει πέρα από το ορατό. Ενώνει το παρόν με το βάθος της μνήμης και στηρίζει την πορεία του ανθρώπου προς το μέλλον. Όταν όμως αποκοπεί από την αλήθεια που φέρει, όταν χρησιμοποιηθεί ως όπλο ή ως μέσον επιβολής, τότε χάνει την δύναμή του και παραμορφώνεται.

Για την Εκκλησία τα σύμβολα δεν είναι ιδεολογικά εμβλήματα, αλλά φορείς ζωής. Το βαθύτερο νόημα του Σταυρού δεν είναι η δύναμη, αλλά η θυσιαστική του αγάπη. Γι' αυτό και ο Σταυρός, το 'Αγιο Φως, η Ανάσταση δεν επιβάλλονται, αλλά προσκαλούν. Δεν χωρίζουν, αλλά ανοίγουν δρόμο κοινωνίας.

«Η βία δεν μπορεί να καταργήσει την αγάπη»

Προς όλους εκείνους που φοβούνται, που ανησυχούν, που βλέπουν τον κόσμο να γίνεται ασταθής και επικίνδυνος, η Εκκλησία δεν έχει να προσφέρει ψευδαισθήσεις, αλλά ελπίδα αληθινή ότι:

- το κακό δεν έχει τον τελευταίο λόγο,

- η βία δεν μπορεί να καταργήσει την αγάπη,

- καμία σύγκρουση δεν μπορεί να σβήσει το Φως που ανατέλλει από τον Τάφο και να επισκιάσει το γεγονός της Ανάστασης του Χριστού και

- η αληθινή ασφάλεια του ανθρώπου εδράζεται στην βεβαιότητα ότι ο Θεός παραμένει παρών μέσα στην ιστορία.

Γι' αυτό και οφείλουμε να διαφυλάξουμε τα σύμβολά μας ως γέφυρες ελπίδος, νοήματος και συμφιλίωσης, γενόμενοι και εμείς φορείς του φωτός και της ειρήνης, δηλαδή της Ανάστασης, όπου κι αν βρισκόμαστε.

Σας εύχομαι πατρικά η χάρις του Αναστάντος Κυρίου να στηρίζει τις καρδιές σας, να διαλύει τον φόβο και να χαρίζει ειρήνη στον κόσμο και στην ύπαρξη του καθενός μας.


ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ Ο ΚΥΡΙΟΣ!»


Το Μέγα Σάββατο, το υπερευλογημένο († Αρχ. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι. Μ. Γρηγορίου Αγίου Όρους)

 


Η Εκκλησία μας με τους ύμνους της χαρακτηρίζει το σημερινό Σάββατο ως το «υπερευλογημένον Σάββατον» (Κοντάκιον Μ. Σαββάτου). «Τούτο γαρ εστί το ευλογημένον Σάββατον· αύτη εστίν η της αναπαύσεως ημέρα, εν η κατέπαυσεν από πάντων των έργων Αυτού ο μονογενής Υιός του Θεού» (Δοξαστικόν Αίνων). Λέγουν οι άγιοι Πατέρες ότι, εάν ο Θεός, κατά την διήγηση της Αγίας Γραφής, δημιούργησε τον κόσμο σε έξι ημέρες και την εβδόμη ημέρα – το Σάββατο – ανεπαύθη, αυτό το έκανε για να δηλώσει αυτή την ημέρα, την ημέρα της αναπαύσεως εν τω τάφω του Υιού Του, κατά την οποία ο Κύριος, αφού εργάστηκε την σωτηρία μας και τελείωσε το έργο της σωτηρίας με τον σταυρικό Του θάνατο, μετά κατέπαυσε και Αυτός επί τριήμερον την ημέρα του Σαββάτου εκ πάντων των έργων Αυτού, όπως ο Θεός είχε καταπαύσει μετά την έκτη ημέρα της δημιουργίας.

Γι’ αυτό η σημερινή ημέρα είναι μία ημέρα μυστική. Η Εκκλησία συμμετέχει μυστικά, εν σιγή, εν σιωπή, στο μυστήριο της καταπαύσεως του Υιού του Θεού, της σιγής του Θεού. Ο Θεός σιγά, είναι στον τάφο Του, και η Εκκλησία αισθάνεται ότι ο Θεός είναι στον τάφο. Αλλά αισθάνεται όμως ότι ο Θεός είναι στον τάφο προσωρινά. Είναι στον τάφο, για να ζωοποιήσει και τους νεκρούς που είναι στον Άδη. Και περιμένει τώρα η Εκκλησία την λαμπρά Του Ανάσταση. Γι’ αυτό η σημερινή ημέρα έχει μία σοβαρότητα. Έχει μία σιωπή. Έχει μία συμμετοχή στην σιγή του Υιού του Θεού. Αλλά συγχρόνως έχει μία μυστική χαρά, μία προσμονή, μία αναμονή. Όπως όταν περιμένουμε να γίνει κάτι μεγάλο, κάτι φοβερό, κάτι ένδοξο, κάτι παγχαρμόσυνο, και τρόπον τινά με συγκρατημένη αναπνοή περιμένουμε πότε θα γίνει αυτό. Αυτό το μεγάλο. Έτσι και σήμερα σιωπούμε και περιμένουμε. Και αυτό το μεγάλο που θα γίνει, θα είναι η Ανάσταση του Χριστού, που θα εορτάσουμε με την βοήθεια του Κυρίου στις πρώτες νυκτερινές ώρες, με την ανατολή της νέας ημέρας της Αγίας και Μεγάλης Κυριακής του Πάσχα.


[Από το βιβλίο: † Αρχιμανδρίτου Γεωργίου, Ομιλίες σε Εορτές του Τριωδίου και περί αρετών (των ετών 1981-1991) Γ’. Έκδ. Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2017, σελ. 198]

Μ. Παρασκευή βράδυ στην Αγ. Σκέπη

 





10/4/26

Η Ζωή εν τάφω

Μεγάλη Παρασκευή: Η ζωή εν τάφω – Τα Πάθη του Χριστού και η Σταύρωση

Η Ζωή σήμερα βρίσκεται στον τάφο... 

Κι εμείς με δέος αντικρίζοντας το καινό μνημείο,
προσμένουμε με ξεχωριστή λαχτάρα αυτή τη φορά, 
-είναι αλήθεια-,  
την Ανάστασή Του... 

Για να νικήσει η αγάπη το φόβο, να καρποφορήσει η υπομονή και η υπακοή, να μη γίνει η απομόνωση απελπισία... 

να αναστηθεί και πάλι η Ελπίδα!


Καλή Ανάσταση, αγαπητοί φίλοι!

ΓΕΧΑ ΠΑΤΡΩΝ

Κάρφωμα και Ξεκάρφωμα



Ένας μεγάλος ζωγράφος που λεγόταν Γουλιέλμος Άχτερμαν  είχε φτιάξει μια αριστουργηματική εικόνα της Αποκαθήλωσης. Σε αυτήν έχει ζωγραφίσει διάφορους ανθρώπους, να προσπαθούν να κατεβάσουν το σώμα του Χριστού από το σταυρό, όπως το έχουμε και στην εκκλησία την Μεγάλη Παρασκευή. Τότε βγάζουμε τα καρφιά και κατεβἀζουμε το σώμα του Χριστού από το Σταυρό. Εκεί λοιπόν, στην εικόνα αυτή πάει ένας άνθρωπος, την κοιτάζει και λέει:

- Παιδάκι μου, εδώ δεν είσαι συ;
- Ήταν ένα πρόσωπο φτυστό με την φάτσα του ζωγράφου.
- Ναι εγώ είμαι.
- Και πώς τον έβαλες τον εαυτό σου εκεί;


Λέει ο Άχτερμαν:
 

- Να σου πω.. Μέχρι τώρα Του και εγώ κάρφωνα καρφιά του Χριστού. Με τις πράξεις μου. Κάθε πράξη για ένα μεγάλο διάστημα της ζωής μου, ήταν και ένα καρφί στην καρδιά του Χριστού! Αλλά κάποια στιγμή το συναισθάνθηκα και είπα:
 

- Τέρμα! Πρέπει να αρχίσω να βγάζω κανένα καρφί από τα χέρια και τα πόδια του Χριστού! Τουλάχιστον από εκείνα που του έβαλα εγώ. Το προσπαθώ. Και θα το προσπαθώ.

Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, ο μεγάλος αυτός διδάσκαλος της Εκκλησίας λέει:
 

Σε όσο υψηλή πνευματική ζωή και αν φθάσουμε, αν δεν κάνουμε την καρδιά μας πονόψυχη, η πνευματική μας ζωή θα είναι ψεύτικη και υποκρισία! Ο άνθρωπος αρχίζει να έχει πονόψυχη καρδιά, τότε που αρχίζει να μην θέλει πια να βάλει και άλλα καρφιά στους άλλους, αλλά και να βγάλει εκείνα που σε εποχή πνευματικής καθίζησης έβαλε.

Πηγή: Μητροπολίτου Νικοπόλεως Μελετίου, Κάρφωμα και ξεκάρφωμα
 

Άδειασε τον Άδη και γέμισε τον Ουρανό!



Απόψε που κινάς για τον Άδη, απόψε που θα συναντήσεις κάθε προσφιλή μας εκλιπόντα, απόψε, ω Ξένε, ω προδομένε, ω Σταυρωμένε μου Ιησού...

Συντρόφεψε κι εμάς τους ζωντανούς στη θύμησή τους.

Αλάφρωσε κι αυτούς από τα βάρη τους. Δρόσισέ τους. 

Στείλε τους τον δακρυσμένο χαιρετισμό μας. Πες τους πως τους αγαπούμε, τους σκεφτόμαστε αξέχαστα.

Και παρηγόρησέ μας. Ησύχασε το στεναγμό μας τώρα που 'σαι Συ κοντά τους. Σταμάτησε το λυγμό μας. Κι ανακούφισε τη βασανιστική νοσταλγία μας για 'κείνους που δε θα ξανάρθουν.

Απόψε που κατεβαίνεις εκεί που κανείς δεν πάει μ' επιστροφή, χαιρέτα τους και πες τους να μας συγχωρήσουν, αν τους πικράναμε, και πως τόσο τους αγαπήσαμε.

Κι αν κάποιοι λάθεψαν πολύ σ' αυτή τη ζωή και χάθηκαν στ' αλύτρωτα σκοτάδια τράβα τους πάλι στο φως!

Άρχοντα του λαμπρού κάλλους, του φωτός, της συγγνώμης και της Αλήθειας.

Άδειασε τον Άδη και γέμισε τον Ουρανό!''

Βαρβάρα Βεργή-Μήλιου, Μεγάλη Παρασκευή βράδυ, 
περιοδικό ''Η Δράση μας'', Απρίλιος 2014, σ. 174

Στολισμός Επιταφίου στην Αγ. Σκέπη

 





9/4/26

Μαθητεία στον Σταυρό

 


Οἱ περισσότεροι από τούς χριστιανούς άν καί είμαστε μέλη τῆς Ἐκκλησίας βιώνουμε τήν πίστη μας θρησκευτικά. Δοξάζοντας τόν Θεό καί λατρεύοντάς Τον επιδιώκουμε νά καρπωνόμαστε προφύλαξη από τόν θάνατο, τήν αρρώστια, τή φτώχεια, τήν κοσμική αποτυχία καί όλα τά σχετικά δεινά πού απειλούν τήν επίγεια ευδαιμονία μας.

Είμαστε χρήστες του Χριστού και όχι ομόζυγοι Χριστού. Κάθε φορά που νομίζουμε ότι Εκείνος δεν φροντίζει για τη διατήρηση της επίγειας ευτυχίας μας Τον αφήνουμε και αναζητούμε επικερδή υποκατάστατα που θα μας βοηθήσουν να κτίσουμε τον επίγειο παράδεισό μας. Προσκυνούμε τον σταυρωμένο Κύριο και Του ζητούμε να μας απαλλάξει από τον προσωπικό μας σταυρό, δηλαδή να μην επιτρέψει να επιτύχουμε τη χριστοποίησή μας.

Αλλά αν δεν περάσουμε χριστοειδώς την προσωπική δοκιμασία μας στην προσωπική μας Γεθσημανή, αν αυτοπροαίρετα δεν επιλέξουμε να πληρώσουμε με τον υπαρξιακό αφανισμό μας την εν Χριστώ υπόστασή μας δεν είναι δυνατό να έχουμε σωτήρια ζωή και σωτήριο θάνατο.


π. Αντώνιος Ρωμαίος | ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ

Μεγάλη Πέμπτη βράδυ…




Απόψε βράδυ, μην κοιμηθείς.

Απόψε γίνονται θαύματα. Απόψε αλλάζουνε ζωές…

Απόψε ένας ληστής γίνεται Άγιος. Κλέβει από το πουθενά Παράδεισο, ενώ όλοι τον είχαν ξεγραμμένο.

Απόψε ένας ‘’άγιος’’, προδίδει και αυτοκτονεί. Πηγαίνει και κρεμιέται. Και ας ήταν τρία χρόνια μαζί με τον Χριστό. Και ας έκανε ένα σωρό θαύματα. Και είδε πράγματα και θάματα δίπλα του να συμβαίνουν.

Απόψε ένας άλλος μαθητής, ντροπιάζεται. Ντροπιάζεται από ένα μικρό παιδί. Από ένα μικρό κορίτσι… ‘’Σε ξέρω εσένα’’, μόνο αυτό του είπε η μικρή. Και αυτός, άντρας μεγάλος, κρύβεται, φοβάται. Αρνείται τον Θεό του. Και ακούει πετεινό. Και βγαίνει έξω. Και κλαίει. Κλαίει για την προδοσία του. Και αλλάζει. Μετανοεί. Και είναι αυτός, που πάνω του, μια Εκκλησία ολόκληρη οικοδομείται…

Απόψε μια Μάνα στέκεται δίπλα στο Σταυρό. Βουβά. Σιωπηλά. Και την καρδιά της την σκίζει ‘’δίκοπο μαχαίρι’’. Τώρα καταλαβαίνει…

Απόψε ένας Θεός σταυρώνεται. Και από τον Σταυρό Του πάνω συγχωρεί. Συγχωρεί τους όσους Τον σταυρώνουν…


Μεγάλη Πέμπτη βράδυ…

Απόψε βράδυ, μην κοιμηθείς.

Απόψε γίνονται θαύματα. Απόψε αλλάζουνε ζωές…

Ίσως αλλάξει και η δική σου.


Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος
Ψυχολόγος M.Sc.


Στο πλάι ενός Αθώου

 


Ο θάνατος είναι ο έσχατος εχθρός που θα νικηθεί, λέει ο Παύλος. Όταν έρθει το τέλος των πάντων, ο θάνατος θα βρεθεί πίσω μας, ο θάνατος θα είναι ιστορία. Θα έχουμε γίνει αυτό που έχουμε γίνει επειδή ζήσαμε αντάμα με τον θάνατο και μάθαμε να αγαπούμε με ρεαλισμό και ταπείνωση, εντός του φάσματος μιας περιορισμένης ζωής.

Ο θάνατος, ο εχθρός της βεβαιότητάς μας, υπήρξε τελικά φίλος μας – ένας εχθρός που μάθαμε να αγαπάμε, όπως ο Χριστός μάς δίδαξε να αγαπάμε τους εχθρούς μας· και στο τέλος των πάντων, το έργο του θανάτου θα έχει επιτελεστεί. Αυτό που απομένει είναι μονάχα η αύξηση εν αγάπη, καθώς στεκόμαστε μαζί με τον Ιησού Χριστό και εν Αυτώ, ατενίζοντας τα ανεξάντλητα βάθη της πραγματικότητας του Θεού – τη θάλασσα όπου πρέπει να μάθουμε να κολυμπάμε αλλά την οποία ουδέποτε θα διασχίσουμε, όπως αναφέρει σε κάποιον ύμνο της η Ουαλή ποιήτρια Ανν Γκρίφιθς.

Κι έτσι καλούμαστε εδώ και τώρα να αντιταχθούμε στην άρνηση του θανάτου που μας κλειδώνει στην τρέλα και τον φόβο, στην υπερηφάνεια και την αλαζονεία, στην απόγνωση και τις θρυμματισμένες ελπίδες μας.

Το Πάσχα διακηρύσσει, τόσο στον άνθρωπο όσο και σε οικονομικά συστήματα και κυβερνήσεις, ότι δεν θα βρούμε ζωή όσο μένουμε γαντζωμένοι στον πολύτιμο και προστατευμένο εαυτό μας.

Ας γαντζωθούμε στον Χριστό, πεθαίνοντας μες στην αγκαλιά της αγάπης Του· για να αναστηθούμε μαζί με τον Χριστό, ανοίγοντας διάπλατα την καρδιά μας στο αιώνιο δώρο του Θεού Πατρός.


ΣΤΟ ΠΛΑΪ ΕΝΟΣ ΑΘΩΟΥ

Η δίκη του Χριστού και η δική μας

Rowan Williams

Μεγάλη Πέμπτη

 


Τη Μεγάλη Πέμπτη παρουσιάζονται στην ακολουθία τέσσερα κορυφαία γεγονότα.

Αρχικά, το γεγονός του Ιερού Νιπτήρα περιγράφει το νίψιμο των ποδιών των Δώδεκα Αποστόλων από τον Ιησού Χριστό.

Συγκεκριμένα, λίγο πριν ξεκινήσει ο Μυστικός Δείπνος, ο Κύριος ένιψε τα πόδια των μαθητών Του, θέλοντας να τους μεταδώσει το μήνυμα της ταπείνωσης και της διακονίας. «Όποιος θέλει να είναι πρώτος, να είναι τελευταίος απ’ όλους» (Ματθαίον, 20, 25).

Στη συνέχεια έγινε η παράδοση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας. 

Ενώ έτρωγαν, ο Ιησούς πήρε το ψωμί και το έκοψε κομμάτια, το έδωσε στους μαθητές Του λέγοντας: «Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μού ἐστι τὸ σῶμα, τὸ ὑπὲρ ἡμῶν κλώμενον, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν» (Ματθαίον, 26, 26).

Στη συνέχεια, πήρε το ποτήρι με το κρασί και τους το έδωσε λέγοντας: «Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες, τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν καὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν» (Ματθαίον, 26, 27-28).

Ακολούθησε η Προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαιών

Προσευχόμενος στον Θεό, ο Κύριος είπε: «Πάτερ μου, εἰ οὐ δύναται τοῦτο τὸ ποτήριον παρελθεῖν ἀπ' ἐμοῦ, ἐὰν μὴ αὐτὸ πίω, γενηθήτω τὸ θέλημά σου» (Ματθαίον, 26, 42).

Τέλος, έγινε η Προδοσία του Ιούδα, δηλαδή η αρχή του Πάθους του Κυρίου.

«Καί εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπε· χαῖρε, ραββί, καί κατεφίλησεν αὐτόν» (Ματθ. 26, 49)...


8/4/26

Σε πόσα ευρώ αντιστοιχούν τα 30 αργύρια του Ιούδα;



Τη Μεγάλη Πέμπτη, πριν από 2000 χρόνια περίπου, καταβλήθηκε το πιο διάσημο ποσό στην ιστορία της ανθρωπότητας: η αμοιβή του Ιούδα έναντι της προδοσίας στον Ιησού Χριστό.

Τα «τριάκοντα αργύρια» στα οποία αναφέρεται η Καινή Διαθήκη ακούγονται σαν μικρό ποσό.

Και σίγουρα, αν υπολογίζει κανείς ότι με αυτά πουλήθηκε μια ζωή.

Ήταν όμως όντως λίγα τα λεφτά; Πόσα άξιζαν, πόσα αξίζουν αυτά τα «αργύρια»; Και: Υπήρχε καθόλου αυτό το νόμισμα;

Στην παλιά εκδοχή της Βίβλου, που ήταν γραμμένη στα αρχαία ελληνικά, η λέξη «αργύρια» είναι συνώνυμη με τα ασημένια κέρματα. Αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι επρόκειτο για τα λεγόμενα Σέκελ της Τύρου (αργυρά τετράδραχμα), που είχαν βάρος 15 γραμμάρια το καθένα. Αναλόγως της κατάστασης στην οποία βρίσκονται, ένα τέτοιο κέρμα αξίζει σήμερα από 200 έως 500 ευρώ.

Οι νομισματικοί ιστορικοί δυσκολεύονται να αναλύσουν την αγοραστική δύναμη του αργυρίου σε σχέση με «καλάθι» καταναλωτικών ειδών των Αρχαίων Ρωμαίων, καθώς οι κοινοί θνητοί έκαναν εμπόριο με φυσικούς πόρους: δέκα ουγκιές λαδιού για παράδειγμα έναντι ενός ζεύγους σανδαλιών. Οι ειδικοί επισημαίνουν πως, αν μπορεί να συγκριθεί το αργύριο εκείνης της εποχής με τα σημερινά νομίσματα, τότε μιλάμε για τριακόσια έως τετρακόσια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί με την τιμή ενός Σέκελ της Τύρου.

Επομένως, ο Ιούδας εισέπραξε ένα ποσό που μεταφράζεται σε 10.000 ευρώ περίπου. Με αυτά μπορεί να αγοράσει κάποιος ένα μικρό αυτοκίνητο σήμερα»!

πηγή: ekklisiaonline.gr


Θεία Λειτουργία τη Μ. Πέμπτη

 


Τη Μεγάλη Πέμπτη το πρωί 

στο παρεκκλήσιο του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου 

(εντός της Χριστιανικής Εστίας Πατρών) 

θα τελεσθεί η θ. Λειτουργία.


ώρα: 7.30 π.μ.


7/4/26

Επίσκεψη του Δημάρχου Πατρέων στην Αγία Σκέπη

 


Ο Δήμαρχος Πατρέων, Κώστας Πελετίδης, και η Αντιδήμαρχος Υγείας και Πρόνοιας, Βίβιαν Σαμούρη, επισκέφθηκαν σήμερα Μ. Τρίτη, την ΜΦΗ Η ΑΓΙΑ ΣΚΕΠΗ και άλλα ιδρύματα της πόλης μας.

Προσέφεραν γλυκά των ημερών, αντάλλαξαν ευχές για το Πάσχα με τους φιλοξενούμενους, αλλά και με εργαζόμενους και μέλη της διοίκησης, με τους οποίους είχαν την ευκαιρία και για μια ολιγόλεπτη συζήτηση, γύρω από θέματα που τους απασχολούν.


Εὐτυχῶς πού ὑπάρχει γιά ἐμᾶς καί τό ΡΙΚ…

 


Προχθές, πρώτη Ἀπριλίου, ἦταν ἡ ἐπέτειος τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγῶνος τῆς ΕΟΚΑ, τό 1955.

Ἐμεῖς, πού στό Δημοτικό σχολεῖο μάθαμε ὅτι ἡ Κύπρος εἶναι ἑλληνική καί στό Γυμνάσιο τρέχαμε σέ διαδηλώσεις φωνάζοντας συνθήματα ὑπέρ τῆς ἑνώσεως καί κατά τοῦ Ἰσμέτ Ἰνονοῦ, δέν ἔχουμε ξεχάσει. Καί δέν θέλουμε νά ξεχάσουμε.

Ἐμεῖς ὑποστηρίζουμε τόν Ἐθνικό Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος στήν φανέλα του εἶχε τυπωμένο τό ἀνάγλυφο τῆς Κύπρου, ὡς ἔνδειξη συμπαραστάσεως στόν ἀγῶνα τῆς ΕΟΚΑ, σέ μιά ἐποχή πού ἡ Ἑλλάς εἶχε υἱοθετήσει, σύμπασα, τό σύνθημα «Ἕνωσις». Ἀλλά μόνον ὁ Ἐθνικός ἔβαλε τήν Κύπρο στό στῆθος!

Κάθισα, λοιπόν, στήν πολυθρόνα (ἔξω γινόταν χαμός ἀπό τήν καταιγίδα) καί ἄρχισα νά ψάχνω τά «κανάλια», βέβαιος (ὁ ἀφελής) ὅτι «κάπου θά βρῶ κάτι γιά τήν ΕΟΚΑ καί τήν Κύπρο».

Ἡ ΕΡΤ μετέδιδε ἕνα σαχλό σήριαλ, ἡ ΕΤ2 μπάσκετ, ἡ ΕΤ 3 κάποιο ἄσχετο ντοκυμανταίρ. Τά «ἰδιωτικά» εἶχαν «Σαρβάιβορ», «Μάστερ σέφ» ἤ κάποια ἑλληνικά σήριαλ, κακοφτιαγμένα καί ἀνούσια. Ἔσι, κατέφυγα στό ΡΙΚ καί… αἰσθάνθηκα Ἕλληνας!

Στό ΡΙΚ, λοιπόν, εἶδα μιά ὑπέροχη ἐκπομπή, ὑπό τόν τίτλο «Ἐλεύθερες», ἡ ὁποία ἀναφερόταν στίς γυναῖκες τῆς κυπριακῆς ἐποποιΐας! Εἶδα ἀτρόμητες γυναῖκες, οἱ ὁποῖες, μαθήτριες τότε, μετεῖχαν στήν ὀργάνωση, μετέφεραν ὅπλα, τοποθετοῦσαν βόμβες σέ ἀγγλικούς στόχους, ἔκρυβαν στά σπίτια τούς ἐπικηρυγμένους ἀγωνιστές. Εἶδα εἰκόνες μεγαλείου, μέ τούς μικρούς μαθητές νά διαδηλώνουν ἀνεμίζοντας ἑλληνικές σημαῖες, νά τούς ξυλοκοποῦν οἱ Ἄγγλοι κι ἐκεῖνοι νά τρέχουν, κρατῶντας γερά τίς σημαῖες τους καί φωνάζοντας «Ἕ-Ἕ-Ἕνωσις!». Εἶδα κορίτσια νά συλλαμβάνονται καί νά σύρονται στίς φυλακές ἀπό τούς Ἄγγλους δυνάστες, ἄκουσα ὥριμες γυναῖκες τῆς ΕΟΚΑ (σέ συνεντεύξεις τοῦ 1991) νά ἀφηγοῦνται ὅσα τρομερά ὑπέστησαν στά χέρια τῶν βασανιστῶν τους, εἶδα κάποιες ἀξιοπρεπέστατες κυρίες νά δηλώνουν μέ ὑπερηφάνεια ὅτι «ἦταν στό ἐκτελεστικό» καί μετέφεραν τά πιστόλια μέ τά ὁποῖα οἱ πατριῶτες τῆς ΕΟΚΑ τιμωροῦσαν τους ἀποικοκράτες. Εἶχα μείνει ἄφωνος, ἐμπρός στό μεγαλεῖο! 

Συγκλονείται φόβω πάσα, Λόγε, η γη...

 


Τα δήθεν "χειρουργικά" χτυπήματα σ' έναν πόλεμο δεν αφορούν αποκλειστικά σε εγκαταστάσεις ή άντρες με χακί στολές και μούσι.

Υπάρχουν και "παράπλευρες απώλειες"... πάντα... δυστυχώς...


Συγκλονείται φόβω

πάσα, Λόγε, η γη

και Φωσφόρος τας ακτίνας απέκρυψε,

του μεγίστου γη κρυβέντος σου φωτός.

(Εγκώμιο Α΄ στάσης)


ΦΩΤΟ:  EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Λίγο λάδι...

 


Τὶ ῥαθυμεῖς ἀθλία ψυχή μου; 

τὶ φαντάζη ἀκαίρως μερίμνας ἀφελεῖς; 

τὶ ἀσχολεὶς πρὸς τὰ ῥέοντα; 

ἐσχάτη ὥρα ἐστὶν ἀπάρτι, καὶ χωρίζεσθαι μέλλομεν τῶν ἐνταῦθα, 

ἕως καιρὸν κεκτημένη, ἀνάνηψον κράζουσα. 

Ἡμάρτηκά σοὶ Σωτήρ μου, 

μὴ ἐκκόψης με, ὥσπερ τὴν ἄκαρπον συκήν, 

ἀλλ' ὡς εὔσπλαγχνος Χριστέ, κατοικτείρησον, 

φόβω κραυγάζουσαν. 

Μὴ μείνωμεν ἔξω τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ.




«Γρηγορείτε και προσεύχεσθε» (Μάρκ.14,38)

Ιδού ο νυμφίος έρχεται...




Το Βάγιο και ο Σταυρός

 



Κάποτε ένας αγιορείτης γέροντας είπε κάτι απλό: 

«Το βάγιο κρατιέται εύκολα… ο Σταυρός όχι».


ΠΗΓΗ

Το Τροπάριο της Κασσιανής σήμερα




Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σήν αισθομένη Θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει.

Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος ερως της αμαρτίας.

Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει.
Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη.

Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σήν δούλην παρίδης, Ο αμέτρητον έχων το έλεος.


Κύριε, η γυναίκα που ξεστράτισε απ’ το δρόμο σου κ’ έπεσε σε πολλές αμαρτίες, μόλις κατάλαβε πως βρίσκεται κοντά της η πραγματική αγάπη, ο Κύριος των πάντων, ο Θεός, τα πούλησε όλα για ν’ αγοράσει πολύτιμα μύρα, και σαν άλλη μυροφόρα, έρχεται με στεναγμούς και δάκρυα, και σου φέρνει λίγο πριν απ’ τον ενταφιασμό σου, τα μύρα της αγάπης της. 

Αλλοίμονό μου, στενάζει η αμαρτωλή, που έχω μέσα μου νύχτα ολοσκότεινη και το μόνο που αναδεύει μέσα στο πηχτό σκοτάδι μου, είναι ο οίστρος της ακολασίας και ο έρωτας της αμαρτίας ο παντοτινός, που κάνουν τη ζωή μου σαν μια ζοφερή νύχτα, δίχως φεγγάρι. 

Αλλά εσύ, Κύριε μου, δέξου τα δάκρυα που τρέχουν σα βρύσες απ’ τα μάτια μου, Εσύ, που κάνεις το θαλασσινό νερό να γίνεται σύννεφο, και ύστερα πάλι απαλά στη γη να πέφτει. Σκύψε και άκουσε τους βαρυοστεναγμούς της πονεμένης μου καρδιάς, Εσύ που χαμήλωσες τους ουρανούς, με την ανέκφραστη Σου ενανθρώπηση. Άφησέ με να καταφιλήσω και να λούσω με τα δάκρυα μου τα άχραντα πόδια Σου, κ’ ύστερα να τα σφουγγίσω με τα μαλλιά της κεφαλής μου· να καταφιλήσω αυτά τα πόδια, που όταν, ένα δειλινό, η Εύα άκουσε τα βήματα τους στο Παράδεισο, έτρεξε να κρυφτεί από το φόβο της. Είμαι πολύ αμαρτωλή, Κύριε. 

Μα, όπως δεν μπορεί κανένας να μετρήσει τα πλήθη των αμαρτιών, που ως τώρα εγώ διέπραξα, έτσι δεν μπορεί κανένας να μετρήσει και τις αβύσσους της δικαιοκρισίας και της αγάπης Σου, με τις οποίες σώζεις τις ψυχές μας, Σωτήρα μου και Θεέ μου. Μην παραβλέψεις και περιφρονήσεις τώρα πια τη δούλη σου, που μετανόησε και σε παρακαλεί να τη σπλαχνιστείς, εσύ που είσαι η αμέτρητη και η άπειρη ευσπλαχνία.

Π.Β. ΠΑΣΧΟΥ

Σημάδια Αγιότητας

 


Ἡ Ἑλλάδα πεθαίνει…

 


Σὲ ὁλόκληρα χωριὰ καὶ πόλεις τῆς Ἠπείρου δὲν ἔγινε οὔτε μία γέννηση κατὰ τὸ πρῶτο δίμηνο τοῦ τρέχοντος ἔτους! Οὔτε μία! Ἡ κατάσταση εἶναι ἀποκαρδιωτικὴ καὶ τὰ στοιχεῖα ποὺ δημοσίευσε τὸ Ὑπουργεῖο Ἐσωτερικῶν ἀποτελοῦν μία – δυστυχῶς τραγική – φωτογραφία τῆς στιγμῆς. Σὲ ὁλόκληρο τὸ Ζαγόρι, στὴν Κόνιτσα, στὸ Πωγώνι, στὰ Τζουμέρκα οἱ γεννήσεις εἶναι στὸ ἀπόλυτο μηδέν. Στοὺς δήμους τῆς Ἄρτας εἴχαμε μία γέννηση. Στὴν Ἡγουμενίτσα καμία, ἐνῶ στὴν Πρέβεζα μόνο 2 γεννήσεις ἔναντι 40 θανάτων. Τὸ δημογραφικὸ ἀπειλεῖ τὴν ἴδια τὴ χώρα. Ἀπαιτεῖται μία ἐθνικὴ στρατηγικὴ γιὰ τὸ δημογραφικό. Ὄχι αὔριο, χθές!

Ὁ Καθηγητὴς Κοινωνιολογίας τοῦ Παν­επιστημίου Αἰγαίου κ. Μανοῦσος Μαραγ­κουδάκης σχολιάζει σχετικά:

«Ἡ “σιωπὴ” τῆς ὑπαίθρου δὲν εἶναι μόνο δημογραφική· εἶναι θεσμικὴ καὶ μορφολογική. Πρῶτον, τὰ χαμηλὰ εἰσοδήματα καὶ ἡ καθυστερημένη ἐπαγγελματικὴ ἀποκατάσταση μεταθέτουν τὴ γονιμότητα σὲ ἡλικίες ὅπου βιολογικὰ καὶ κοινωνικὰ περιορίζεται. Δεύτερον, τὸ κόστος κατοικίας λειτουργεῖ ὡς βασικὸς φραγμός. Τρίτον, ἡ ἀπουσία βρεφονηπιακῶν σταθμῶν γιὰ ὅλα τὰ βρέφη καὶ ἡ ἀνεπάρκεια εὐέλικτων μορφῶν ἐργασίας καθιστοῦν τὸ παιδὶ ἀσύμφορη ἐπιλογή, ἰδίως γιὰ τὶς γυναῖκες. Τέταρτον, ἡ στήριξη πρέπει νὰ εἶναι διαρκὴς καὶ προβλέψιμη, ὄχι ἐφάπαξ. Τέλος, ἡ τεκνοποίηση δὲν μπορεῖ νὰ παραμένει ἰδιωτικὸ βάρος, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναγνωριστεῖ ὡς συλλογικὸ ἀγαθὸ ποὺ στηρίζεται θεσμικά» («liberal.gr» 1-4-2026).

Ἡ ὑπογεννητικότητα στὴν Ἑλλάδα εἶναι μία πραγματικότητα, ποὺ ἔχει ξεκινήσει ἐδῶ καὶ πολλὲς δεκαετίες. Κι ἂν οἱ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις δὲν πάρουν ἄμεσα μέτρα γιὰ νὰ καταπολεμήσουν τὴν πληγὴ αὐτή, βοηθώντας μὲ κάθε τρόπο τὶς ἑλληνικὲς οἰκογένειες νὰ ἀποκτοῦν παιδιά, τότε μὲ μαθηματικὴ ἀκρίβεια σὲ λίγα μόλις χρόνια, οἱ Ἕλληνες θὰ ἀποτελοῦμε μειονότητα στὴν ἴδια μας τὴν πατρίδα.

Τὸ βασικότερο ὅμως πρόβλημα, ποὺ ἀποκαλύπτει ἡ ὑπογεννητικότητα τῆς Ἠπείρου καὶ γενικότερα τῆς Ἑλλάδος, εἶναι τὸ ὅτι ἔχουμε ξεφύγει οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὸν νόμο τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτὸ ἔχει διαλυθεῖ ὁ γάμος καὶ ἡ οἰκογένεια. Γι’ αὐτὸ οἱ Ἕλληνες δὲν θέλουν ν᾿ ἀποκτήσουν παιδιά. Γι’ αὐτὸ καὶ τὰ ἐλάχιστα παιδιὰ ποὺ γεννιοῦνται, μεγαλώνουν μέσα σὲ προβληματικὲς οἰκογενειακὲς συνθῆκες.

Εἶναι ἀσφαλῶς ἀπαραίτητες οἱ θεσμικὲς παρεμβάσεις, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ χρειάζεται περισσότερο εἶναι ἡ ἐπιστροφή μας σὲ μιὰ ζωὴ πίστεως, ἀγάπης καὶ θυσίας. Νὰ ξαναβροῦμε τὴν ἀξία τῆς ζωῆς· νὰ ξαναβροῦμε τὴν ἐμπιστοσύνη μας στὸν Θεό. Καὶ νὰ δοῦμε τὸ παιδὶ ὄχι ὡς «κόστος», ἀλλὰ ὡς εὐλογία καὶ διακονία. Μόνο ἔτσι μπορεῖ νὰ καρποφορήσει ξανὰ ἡ ζωὴ στὸν τόπο μας.